Het voelde als de laatste avond dat je buiten kon zitten. Ik keek nog eens goed om me heen voor ik naar binnen ging. Ik zag de kale peperplanten. Ze hadden veel pepers opgeleverd. Die kleine rawitjes, maar ook lange krulpepers en natuurlijk gewone lomboks. Sambal heb ik ervan gemaakt, maar ook wat in het zuur en in een zakje in de vriezer. Als ik dan in de winter een keer ayam rica rica wil maken, heb ik de goeie pepers in de diepvries.
Toen ik naar die door mij leeggeplukte peperplanten keek, voelde ik een soort voor mij zeldzame tevredenheid. Iets kweken en oogsten en dan verwerken. Ik doe dat zelden. Terwijl het bij ons thuis de normaalste zaak van de wereld is. Ik weet niet beter dan dat rond deze tijd het huis begon te ruiken naar warme appels. Sap, moes, appeltjes in de Weck, van alles werd ervan gemaakt. En dan stond de kelder al vol met bramenjam, bessenjam, pruimenjam, rabarberjam en ingemaakte effies. En natuurlijk kruisbessenjam. De donkere variant. Een beetje ingekookt. Zuur, zoet, beetje bitter. Krudoornjam.
Ik liep naar binnen, deed de buitendeur voor mijn gevoel voor de laatste keer dit jaar dicht en ik ging achter de laptop zitten om op te zoeken hoe je kruisbessen teelt. En of er nog veel verschil zit in soortjes. ,,Die wij vroeger thuis hadden, die moet ik hebben”, dacht ik hardop.
Toen overviel me de weemoed. Weer een zomer voorbij. Het was een lange zomer geweest, dat wel. Iets is pas voorbij als je eraan toegeeft.
,,Positief denken!”, zei ik tegen mezelf. ,,De herfst is ook mooi! Positief denken! Het is niet alleen maar ellende. De paus in Parijs!”
Wat een prachtige, hoopvolle beelden. Ontroerend hoe er in de straten van Parijs pastoors op stoeltjes zaten te luisteren naar mensen die naast hen neerknielden. En ondertussen reed de paus langs. Bijna een miljoen mensen langs de weg. Een mis op de Place de la Concorde. Alleen maar hoop en liefde. Geen wanklank, geen auto’s in de fik, geen straatstenen door de lucht. Want dat is traditie in Parijs, lijkt het. Zo gauw er iets is in de stad, wordt het rellen. Maar nu dus niet.
We zijn nog geen week verder of er zijn overal in Frankrijk vreselijke rellen. Waar moet dit eindigen? Toch blijf ik erbij, na de beelden van de paus in Parijs: het is nog niet verloren. Iets is pas voorbij als je eraan toegeeft.
Dagblad van het Noorden, 3 oktober 2026
Website: Alderlane